أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : كمره اى )
47
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى )
اثر اين تقسيم قدرت ضعف حكومت مركزى بنى عباس بود كه پايتخت آن از زمان معتصم شهر نوساز سامره بود ، حكومت مركزى اين ضعف را كه پس از نشر دانش و پرورش روشنفكران جامعهء اسلامى پديد شده بود و بدنبال بيوفائى با حزب عجم و عرب كه بنابودى امين و طرفدارانش مسلم شده درك كرد و در مقام جبران و جلوگيرى از آن برآمد و پديدههاى نوى بوجود آمد . 1 - ورود حزب تركها كه از زمان معتصم پرورده شدند و در دستگاه حكومت مركزى بنى عباس و اعتماد حكومت مركزى در حفظ هستى خود به آنان ، و تركان زر خريد به حساب خدمتكاران خاصه بدرون حكومت رخنه كردند و خرده خرده رتبههاى عاليه را از وزارت و سردارى سپاه و جز آن قبضه كردند چنانچه متوكل عباسى فتح بن خاقان را برگزيد و نديم و محرم اسرار خود ساخت و بغا و باغر را سردار لشكرها نمود و كارهاى نظامى را بدانها سپرد . مسعودى در ص 86 ج 4 مروج نامبرده گويد : فتح بن خاقان تركى مولايش از همه مردم بموكل مسلطتر بود و از همه به دو نزديكتر و احترامش از همه كس نزد او بيشتر ولى با اين همه كسى اميد به بخشش او نداشت و از آزارش بيم نداشتند . ( منظورش فتح بن خاقانست . تسلط نژاد ترك بر حكومت بنى عباس زيان فراوانى براى مسلمانى و هم براى خود خاندان حكومت عباسى ببار آورد زيرا اين نژاد بصيرتى در هين اسلام نداشت و اخلاق عاليهء اسلامى در او نفوذ نكرده بود و تنها دنبال قدرت روائى و لذت بردن و كاميابى و لهو و لعب بود و براى بدست آوردن اين امور به همه كارى دست ميزد و از هيچ جنايتى باك نداشت و چون در تاريخ حكومت متوكل و جانشينان او بررسى شود دانسته شود كه دستگاه حكومت آنان بازيچهء هوسهاى تركان بوده و وضع شرم آورى داشته . مسعودى در ص 115 ج 4 كتاب نامبرده گويد : تركها را نظر اين بود كه متوكل را در دمشق خواهند كشت و نتوانستند بسبب